Tofauti Kati ya Kiongozi na Mtawala – Kuongoza kwa Upendo, Sio kwa Hofu

Pr Enos Mwakalindile
Sep 8, 2025
3 min read

“Lakini kwenu sivyo; bali aliye mkubwa kati yenu na awe kama mdogo, na kiongozi kama mtumishi.”(Luka 22:26)

Mchungaji na kundi la kondoo kwenye jangwa lenye miamba, jua likiangaza. Mazingira ya milima na mwonekano wa hali tulivu. — Mchungaji wa kweli huchunga, si kutisha

🌱 Utangulizi

Je, nini hufanyika pale uongozi unageuzwa kuwa kifaa cha hofu badala ya daraja la neema?

Katika historia ya Biblia tunashuhudia tofauti kubwa: Musa, akinyenyekea mbele ya Mungu, akiongoza kwa maombi na machozi (Kut. 32:32); na Farao, akitumia hofu na nguvu za kijeshi, akiwakandamiza watu wa Mungu (Kut. 5:6–9).

Katika historia ya ulimwengu, tunaona mfano wa Nelson Mandela aliyesamehe watesi wake na kuongoza taifa lake kwa maono ya maridhiano, tofauti na watawala wa kiimla waliotawala kwa hofu na damu. Yesu alibadilisha kabisa maono ya uongozi akisema, “aliye mkubwa na awe mtumishi.” Somo hili linatuita tuangalie mioyo yetu: je, tunajenga kwa neema au tunatawala kwa hofu?

Matokeo Yanayotarajiwa:

Kutambua tofauti ya kiinjili kati ya kiongozi na mtawala.
Kiongozi ajitathmini kama anaishi kama mtumishi au anatawala kwa hofu.
Kusudi la kujenga huduma inayotukuza Kristo na kukuza wengine.

📖 Misingi ya Kimaandiko na Maelezo ya Kiroho

1. Kiongozi Hujenga Wengine, Mtawala Hujijenga Mwenyewe

Waefeso 4:12

“...kuwakamilisha watakatifu kwa kazi ya huduma...”

Uongozi katika mwili wa Kristo ni kama fundi anayeboresha nyumba ya wengine, si mnara wa fahari yake mwenyewe. Musa alinyenyekea, akiomba kwa ajili ya Israeli (Hes. 14:13–19). Kiongozi wa kweli hutumia nafasi yake kukuza vipaji vya wengine, akijua Kristo ndiye msingi pekee (1 Kor. 3:11). Historia imetupa mfano wa William Wilberforce, aliyepigania kukomesha utumwa ili wengine waishi huru, tofauti na watawala waliotumia utumwa kwa faida binafsi.

2. Kiongozi Hushirikisha, Mtawala Hutawala

2 Timotheo 2:2

"Uliyoyasikia... uwakabidhi watu waaminifu..."

Yesu alijenga huduma kwa kushirikisha, akiwaita mitume wake kushiriki mzigo (Marko 6:7). Paulo pia aliweka Timotheo na Tito kama mabalozi wake. Kiongozi hushirikisha wajibu kama kupanda mbegu nyingi shambani, lakini mtawala hushikilia nguvu zake, akiona wengine kama wapinzani badala ya washirika. Historia inatufundisha kupitia John Wesley, aliyeshirikisha wachungaji wengi wadogo ili kueneza injili, badala ya kujilimbikizia mamlaka kama watawala wa dini wa enzi zake.

3. Kiongozi Hutumia "Sisi", Mtawala Hutumia "Mimi"

1 Wakorintho 3:9

“Kwa maana sisi tu wafanyakazi pamoja na Mungu...”

Paulo hakuwahi kusema huduma ni yake binafsi; aliwaona wote kama wafanyakazi pamoja. Yesu aliwaambia wanafunzi, “ninyi ndilo chumvi ya dunia” (Math. 5:13). Mtawala hujenga usemi wa “mimi,” lakini kiongozi huona nguvu ya umoja wa “sisi” – mwili mmoja chini ya Kristo (Rum. 12:4–5). Katika historia, Martin Luther King Jr. aliongoza harakati za haki za kiraia kwa kusema “We shall overcome,” akiwasha mshikamano, tofauti na watawala waliokuwa wakisema “nami nitatawala.”

4. Kiongozi Huhamasisha kwa Maono, Mtawala Huchochea kwa Hofu

Nehemia 2:17–18

“Haya ni maono yangu... tukajenge pamoja.”

Nehemia hakuwatia hofu watu bali aliwasha matumaini ya kujenga upya. Yesu pia aliwaita watu katika ufalme wa upendo na haki (Luka 4:18–19). Mtawala huendesha kwa vitisho, lakini kiongozi huonesha njia ya matumaini – akiwasha nuru ya Mungu katikati ya giza. Historia ya Kanisa inatupa mfano wa William Carey, aliyewasha maono ya umisionari duniani, tofauti na watawala wa kikoloni waliotumia hofu kueneza nguvu zao.

5. Kiongozi Ni Mfano wa Kuigwa, Mtawala Ni Amri ya Kufuata

1 Petro 5:2–3

“...si kwa kutawala juu yao, bali kwa kuwa vielelezo kwa kundi.”

Yesu aliwafundisha wanafunzi wake kwa tendo la kuosha miguu (Yoh. 13:14–15). Paulo aliwaambia Wakorintho, “nifuateni mimi, kama ninavyomfuata Kristo” (1 Kor. 11:1). Kiongozi anasema “nitembee nami katika njia hii,” lakini mtawala husimama mbali na kutoa amri zisizo na moyo wa upendo. Historia inatupa mfano wa Francis wa Assisi, aliyeishi maisha ya unyenyekevu na mfano wa Kristo, tofauti na watawala wa kidini waliotaka heshima bila unyenyekevu.

🛐 Matumizi ya Somo Maishani

Omba: Ee Bwana, nifanye kuwa kiongozi wa neema, niondolee roho ya utawala wa hofu.
Soma: Luka 22:24–27 – uongozi wa Kristo kama mtumishi.
Shiriki: Linganisha tabia zako: je, zinajengwa juu ya ushirikiano au mamlaka ya hofu?
Fanya: Jenga timu ya huduma inayoshirikisha kila mtu, ikithamini zawadi za kiroho kwa pamoja.

🤔 Maswali ya Kutafakari

Je, uongozi wangu hujenga wengine au hujenga jina langu?
Mara ngapi nasema “sisi” badala ya “mimi”?
Watu wakinitazama, huona mfano hai au amri baridi?
Je, maono yangu hujenga matumaini kama Nehemia au hueneza hofu?
Nimejenga huduma ya ushirika au ufalme wa mtu mmoja?

🙌 Baraka ya Mwisho

Bwana akufanye kiongozi wa neema, si mtawala wa woga. Akutie nguvu kuamsha matumaini na sio hofu.Na Kristo, Mtumishi Mkuu, akuwe mfano wako daima.

📌 Mwaliko

Tunawaalika wasomaji kushiriki maoni yao kuhusu somo hili na kulijadili pamoja na marafiki zao. Sambaza makala hii ili kuwasaidia wengine pia kujifunza.