Uchambuzi wa Ayubu 23: Mungu Asipopatikana Katika Upande Wowote

Kiti cha Enzi Kinachotafutwa, Njia Anayoijua Mungu, na Dhahabu Inayotoka Motoni

Wakati Kila Upande Unapoonekana Kuwa Wazi: Ukweli wa Kutopatikana kwa Mungu

---

Kuna nyakati ambapo imani haijui njia ya kwenda kwa Mungu, lakini bado inaamini Mungu anaijua njia ya imani. Ayubu anatazama mbele—hamkuti Mungu huko. Anarudi nyuma—hamwoni. Anageukia kushoto ambako Mungu angetenda kazi—hawezi kumtambua. Anatazama kulia—bado uso wake umefichwa. Ramani yote imejaa ukimya. Lakini katikati ya pande zote zisizo na jibu, sentensi moja inawaka kama dhahabu ndani ya tanuru: “Yeye anaijua njia niendeayo; akisha kunijaribu, nitatoka kama dhahabu.” Ayubu hajui mahali Mungu alipo, lakini anaamini Mungu hajapoteza mahali Ayubu alipo. Hapo ndipo tumaini linapopigilia nanga yake imara kwenye ukingo wa giza totoro.

1.0 Utangulizi: Anayetafuta Kiti cha Mungu Katika Chumba Kisicho na Mlango

Elifazi amemwambia Ayubu, “Patanishwa na Mungu, uwe na amani. Pokea mafundisho kutoka kinywani mwake. Weka maneno yake moyoni. Mrudie Mwenyezi, nawe utajengwa” (22:21–23).

Maneno hayo yanasikika kana kwamba Mungu yuko karibu, mlango uko wazi, na tatizo pekee ni kwamba Ayubu amekataa kuingia.

Ayubu anajibu: “Laiti ningejua mahali ninapoweza kumpata” (23:3).

Hapo ndipo umbali kati ya ushauri wa Elifazi na uzoefu wa Ayubu unapoonekana. Elifazi anasema, “Rudi.” Ayubu anasema, “Nimekuwa nikimtafuta.” Elifazi anasema, “Pokea neno lake.” Ayubu anasema, “Sijaiacha amri ya midomo yake; maneno ya kinywa chake nimeyahifadhi moyoni” (23:12). Elifazi anasema, “Ukitubu, nuru itaangaza katika njia zako.” Ayubu anasema giza bado limeufunika uso wake (23:17).

Ayubu hajibu kila shtaka la Elifazi moja baada ya jingine. Hasemi, “Sikuchukua dhamana. Sikumnyima mchovu maji. Sikuwafukuza wajane.” Atayakataa mashtaka hayo kwa kina katika sura ya 29 na 31. Lakini hapa anafanya jambo la msingi zaidi. Anapita karibu na rafiki zake na kuuelekeza moyo wake kwenye mahakama ya Mungu.

Anataka kupata mahali pa Mungu. Anataka kufika kwenye kiti chake. Anataka kuipanga kesi yake, kujaza kinywa chake hoja, kusikia jibu la Mungu, na kuelewa kile ambacho Mungu angemwambia. Anaamini kwamba Mungu hangemponda kwa nguvu tu. Angemsikiliza. Mbele yake, mtu mnyofu angeweza kusema, na Ayubu angekombolewa kabisa kutoka kwa Hakimu wake (23:3–7).

Huo ni ujasiri mkubwa. Lakini ujasiri huo haukai peke yake.

Mara tu Ayubu anapoitazama ramani, Mungu hayupo katika upande wowote. Na mara tu anapofikiria kuhusu uhuru wa Mungu—kwamba Mungu hutenda analolitaka na hakuna anayeweza kumgeuza—moyo wake unalegea, hofu inamshika, na giza linamfunika (23:13–17).

Kwa hiyo, Ayubu 23 si wimbo wa ushindi usio na ushindani. Ni sala inayotembea kati ya kiti cha mahakama na tanuru, kati ya ujasiri na hofu, kati ya “atanisikiliza” na “amenitia hofu,” kati ya dhahabu na giza.

Sura hii inauliza swali linalowagusa wote waliowahi kumtafuta Mungu ndani ya ukimya:

Mungu asipoonekana katika upande wowote, je, tunaweza kuendelea kuamini kwamba bado anaijua njia yetu?

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Hotuba Inayohama Kutoka Kesi ya Ayubu Hadi Maumivu ya Ulimwengu

Ayubu 23 ni sehemu ya jibu refu linaloendelea hadi sura ya 24. Kwa pamoja, sura hizi zinaunda hotuba inayohama kutoka mateso binafsi hadi ukosefu wa haki katika jamii.

Katika sura ya 23, Ayubu anajishughulisha na kesi yake mwenyewe. Anatamani kupata hadhira mbele ya Mungu, anasikitishwa na Mungu kujificha, anasisitiza kwamba ameshikilia njia ya Mungu, na anatetemeka mbele ya kusudi la Mwenyezi. Katika sura ya 24, atapanua macho yake kutoka rundo lake la majivu kwenda mashambani, barabarani, katika mashamba ya mizabibu, na kwenye nyumba za maskini. Atauliza kwa nini siku za hukumu hazionekani, huku mawe ya mipaka yakihamishwa, mifugo ikiibwa, wajane wakinyang’anywa, na wafanyakazi wenye njaa wakibeba mavuno ya wengine.

Hivyo sura ya 23 ni mlango kutoka kwenye maumivu ya mtu mmoja kuelekea kilio cha jamii nzima.

Kifasihi, hotuba hii ni karibu mazungumzo ya Ayubu na nafsi yake. Hamwambii Elifazi moja kwa moja, wala hamwombi Mungu kwa kutumia nafsi ya pili. Anazungumza kuhusu Mungu mbele ya ukimya. Hata hivyo, lugha ya mahakama inaendelea: kesi, hoja, majibu, hukumu, kusikilizwa, na kuachiliwa.

Sura hii inatiririka katika mikondo mitatu mikuu:

1. Ayubu anatamani kuipata mahakama ya Mungu na kuwasilisha kesi yake (23:1–7). Anaamini kwamba akipata nafasi ya kusema mbele za Mungu, nguvu haitachukua nafasi ya haki.

2. Ayubu anamtafuta Mungu katika kila upande lakini hamwoni; hata hivyo, anaamini Mungu anaijua njia yake (23:8–12). Hapa ndipo picha ya dhahabu inapoonekana, pamoja na ungamo kwamba miguu yake imeshikilia njia ya Mungu na moyo wake umehifadhi neno lake.

3. Ayubu anatetemeka mbele ya uhuru na kusudi la Mungu (23:13–17). Mungu hawezi kugeuzwa na mwingine. Atatekeleza alilolikusudia. Wazo hilo linamfanya Ayubu awe na hofu, na giza linamfunika tena.

Mitiririko hiyo inapaswa kulindwa. Aya ya 10—“Nitatoka kama dhahabu”—mara nyingi hutengwa na kusomwa kama kauli rahisi ya ushindi. Lakini imezungukwa na kutokuwepo kwa Mungu upande mmoja na hofu ya Mungu upande mwingine. Dhahabu inang’aa, lakini tanuru bado lina moto.

Ayubu ana uhakika, lakini uhakika wake bado unatetemeka.

Pia ni muhimu kutambua kwamba picha ya dhahabu inaweza kubeba maana mbili zinazokaribiana.

Inaweza kumaanisha kwamba jaribu litamtakasa Ayubu. Lakini ndani ya lugha ya mahakama, inaweza kusisitiza zaidi kwamba uchunguzi wa Mungu utathibitisha ubora uliopo tayari—kama dhahabu inayopimwa na kuonekana kuwa safi. Ayubu hasemi kwamba mateso yatamfanya asiye na hatia; anasema Mungu akimchunguza kwa haki, uadilifu wake utafunuliwa.

Kwa hiyo, sura hii si ahadi kwamba kila mateso ni tanuru lililotumwa kuboresha tabia. Wakati mwingine mateso ni mateso. Lakini Ayubu anaamini hata moto huo hauwezi kugeuza ukweli kuwa uongo. Mungu anapoijua njia yake kikamilifu, mashtaka ya rafiki hayataweza kubadilisha kile ambacho Mungu ataona.

3.0 Kutembea Ndani ya Andiko: Kutoka Malalamiko Mazito Hadi Uso Uliofunikwa na Giza

3.1 “Hata Leo Malalamiko Yangu Ni Mazito” — Maumivu Yanayozidi Uwezo wa Kuyazuia (23:1–2)

Ayubu anaanza kwa kusema kwamba hata leo malalamiko yake ni makali au ya uchungu (23:2). Kiebrania cha aya hiyo kinaweza pia kubeba wazo la malalamiko yanayoonekana kuwa ya uasi. Huenda Ayubu anakiri kwamba sauti yake imekuwa nzito mbele ya wale wanaoisikia. Lakini uzito huo haujatoka kwenye kiburi chepesi; umetoka kwenye jeraha lisilopungua.

Sehemu ya pili ya aya ni ngumu kuitafsiri. Inaweza kumaanisha kwamba mkono wa Mungu ni mzito juu ya kuugua kwake. Inaweza pia kumaanisha kwamba Ayubu anaweka mkono mzito juu ya kilio chake, akijaribu kukizuia kisifurike. Kwa njia yoyote, picha inatufikisha karibu na mtu anayepambana na maumivu makubwa kuliko maneno anayoyatoa.

Ayubu hajafungulia kila mlango wa kilio chake. Anajaribu kujizuia. Kama ndivyo, basi hotuba zake kali si ushahidi kwamba amepoteza kiasi chote; huenda ni sehemu ndogo tu ya dhoruba iliyomo ndani yake.

Hili ni muhimu kichungaji. Watu wanaweza kusikia malalamiko ya mtesekaji na kusema, “Anaongea sana.” Lakini hawajui ni maneno mangapi ameyameza. Hawaoni mkono anaouweka juu ya kifua ili kilio kisipasue kila ukuta.

Neno “leo” pia lina uzito. Mateso yana kalenda yake. Kuna jana ya maumivu, leo ya maumivu, na hofu kwamba kesho itafanana nayo. Ayubu hasemi kuhusu kumbukumbu ya jeraha la zamani. Bado yumo ndani yake.

Malalamiko makali si lazima yatokane na imani ndogo; wakati mwingine yanatokana na maumivu makubwa ambayo imani bado inajaribu kuyapeleka mbele za Mungu.

3.2 “Laiti Ningejua Mahali pa Kumpata” — Kesi Inayotafuta Mahakama (23:3–7)

Kilio kikuu kinatokea hapa: “Laiti ningejua mahali ninapoweza kumpata, nipate kufika hata kwenye kiti chake” (23:3).

Ayubu hamtafuti Mungu ili amkimbie. Anamtafuta ili amkaribie. Hilo pekee linatofautisha maombolezo yake na uasi ambao Elifazi amemshutumu. Mtu anayetaka Mungu amwache asingetumia pumzi yake yote kutafuta mlango wa Mungu.

Ayubu angeipanga kesi yake mbele zake na kujaza kinywa chake hoja (23:4). Maneno hayo hayamaanishi kwamba anataka kumdanganya Mungu kwa ustadi wa usemi. Anataka ukweli uwe na nafasi ya kusikika. Rafiki zake wamezungumza juu yake; sasa anatamani kusema mbele ya Yule anayejua yote.

Anataka kujua jibu la Mungu na kuelewa kile ambacho Mungu angemwambia (23:5). Lengo lake si kushinda mabishano pekee. Anataka kuelewa. Kile kinachomtesa si maumivu tu, bali ukosefu wa maana. Ikiwa Mungu angesema, hata jibu gumu lingekuwa bora kuliko ukimya huu.

Kisha Ayubu anauliza kama Mungu angeshindana naye kwa nguvu zake kuu (23:6). Mara nyingine amehofia kwamba katika kesi kati ya Mungu na mwanadamu, nguvu ya Mungu ingemeza haki ya mwanadamu. Lakini hapa anajibu kwa tumaini: Hapana—Mungu angemsikiliza. Hatumii nguvu kumziba mdomo mtu mnyofu.

“Huko mtu mnyofu angeweza kujadiliana naye; nami ningeokolewa kabisa na Hakimu wangu” (23:7). Ujasiri wa Ayubu unategemea mambo mawili: anajua maisha aliyoishi, na bado anaamini katika tabia ya Mungu. Ingawa uzoefu wake unamfanya Mungu aonekane kama adui, ndani yake bado kuna imani kwamba Mungu akimsikiliza kwa kweli, haki itashinda.

Hili ndilo fumbo linalotanda katika kitabu chote. Ayubu anakimbia kuelekea kwa Mungu anayehisi anamshambulia. Anataka Mungu amtetee mbele ya Mungu. Katika sura ya 19 alitamani Mkombozi aliye hai. Hapa anatamani Hakimu anayesikiliza. Tumaini lake halijapata muundo kamili, lakini linakataa kuamini kwamba nguvu ndiyo neno la mwisho ndani ya tabia ya Mungu.

Kwa msomaji Mkristo, kiu hiyo inafungua njia kuelekea kwa Kristo. Katika yeye, Mungu hatusikilizi akiwa mbali. Neno linakuwa mwili, linaingia katika mateso yetu, na kuwa Kuhani Mkuu anayejua udhaifu wetu. Tunakaribia kiti cha neema si kwa sababu hoja zetu ni kamili, bali kwa sababu Mwombezi wetu ni mwaminifu (Waebrania 4:14–16).

Imani ya Ayubu haijui jibu, lakini bado inaamini kwamba moyo wa haki wa Mungu ni mkubwa kuliko ukimya wa Mungu.

3.3 “Nikienda Mbele, Hayuko” — Kutokuwepo Katika Pande Zote Nne (23:8–9)

Baada ya kueleza kile ambacho angefanya akimpata Mungu, Ayubu anaangalia ramani.

Anaenda mbele, lakini hamkuti Mungu huko. Anarudi nyuma, lakini hamtambui. Anageukia kushoto, ambako Mungu anatenda kazi, lakini hawezi kumwona. Anatazama kulia, lakini bado haoni uso wake (23:8–9).

Katika ulimwengu wa kale, pande hizi zinaweza kueleweka kama mashariki, magharibi, kaskazini, na kusini. Mtu alisimama akiangalia mashariki: mbele ni mashariki, nyuma ni magharibi, kushoto ni kaskazini, na kulia ni kusini. Ayubu anasema, kwa maana nyingine, kwamba ameutafuta upeo wote.

Hakuna upande wa tano uliobakia.

Picha hiyo ina nguvu kwa sababu Mungu hajatajwa kuwa hayupo kabisa; anatajwa kuwa haonekani. Huenda anatenda kazi kaskazini, lakini Ayubu hawezi kumtambua. Huenda amegeuka upande mwingine, lakini Ayubu hawezi kuuona uso wake. Tatizo si lazima kutokuwapo kwa Mungu, bali kutopatikana kwake katika uzoefu wa Ayubu.

Hali hii mara nyingi huitwa kujificha kwa Mungu. Maandiko yanaijua. Mtunga-zaburi anauliza kwa nini Mungu anajificha wakati wa taabu (Zaburi 10:1). Isaya anamwita “Mungu ujifichaye” (Isaya 45:15). Hata wale wanaojua kwamba Mungu yupo kila mahali wanaweza kuingia katika majira ambayo uwepo wake hauwezi kuhisiwa katika upande wowote.

Kumwambia mtu katika hali hiyo, “Mungu yupo tu; usiwe na shaka,” kunaweza kuwa kweli lakini kusitoshe. Ayubu tayari anajua Mungu yupo. Tatizo lake ni kwamba hawezi kufika kwake. Anachohitaji si taarifa ya anwani ya Mungu, bali mwanya wa uwepo wake.

Yesu mwenyewe anaingia katika giza hilo msalabani. Analia, “Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umeniacha?” (Mathayo 27:46). Mwana hakatai uwepo wa Baba; anamwita “Mungu wangu.” Lakini anaonja uzoefu wa uso uliofichwa. Kwa hiyo, waamini wanaomtafuta Mungu gizani hawamtafuti peke yao. Kristo ameingia katika ramani ambayo kila upande ulionekana mtupu.

Mungu asipoonekana, imani inaweza kuendelea kumtafuta—si kwa sababu giza si halisi, bali kwa sababu uhusiano bado haujakufa.

3.4 “Yeye Anaijua Njia Niendeayo” — Ramani Inapogeuzwa (23:10)

Ndipo sentensi kuu ya sura inapotokea: “Lakini yeye anaijua njia niendeayo; akisha kunijaribu, nitatoka kama dhahabu” (23:10).

Katika aya mbili zilizotangulia, Ayubu haijui Mungu alipo. Sasa ramani inageuzwa. Swali si tena ikiwa Ayubu anaijua njia ya kwenda kwa Mungu, bali ikiwa Mungu anaijua njia ya Ayubu.

Naye anaijua.

Ayubu amepoteza mahali pa Mungu, lakini Mungu hajapoteza mahali pa Ayubu. Ayubu haoni nyayo za Mungu, lakini Mungu anaona kila hatua ya Ayubu. Ayubu hawezi kuingia kwenye chumba cha mahakama, lakini Hakimu tayari anaijua njia ambayo kesi yake imepitia.

Hapo ndipo tumaini linapata ardhi ndogo ya kusimama.

“Akisha kunijaribu, nitatoka kama dhahabu.” Neno la kujaribu linaweza kumaanisha kupima metali ili kujua ubora wake. Moto huondoa uchafu, lakini pia hufunua kile kilichomo. Ndani ya muktadha wa Ayubu, jambo la pili lina uzito wa pekee. Ayubu anataka Mungu amchunguze kwa sababu anaamini uchunguzi wa kweli hautathibitisha mashtaka ya rafiki zake. Atatoka si kama makapi yanayopeperushwa, bali kama dhahabu inayostahimili moto.

Kwa hiyo, aya hii isitumike kumwambia kila mtesekaji kwamba Mungu ndiye aliyetuma tanuru ili tu kumboresha. Dibaji imesema maafa ya Ayubu hayakutokea kwa sababu tabia yake ilikuwa na upungufu mkubwa uliohitaji moto. Picha ya dhahabu hapa ni ungamo la kutetewa: jaribio likikamilika, ukweli wa uadilifu wake utaonekana.

Hata hivyo, mateso yanaweza pia kuufanya uaminifu uliofichika uonekane. Ayubu amepokonywa mali, watoto, afya, heshima, na hisia ya uwepo wa Mungu. Lakini bado anamtafuta Mungu. Moto haujaumba dhahabu hiyo kutoka kitu kisicho dhahabu; umeonyesha kwamba ndani ya majivu bado kuna uaminifu ambao Mshitaki alisema haukuwapo.

Katika ufufuo wa Yesu, picha hiyo inapata mwangwi mkuu. Msalaba ulimweka Mwenye haki ndani ya tanuru la aibu na hukumu ya wanadamu. Ufufuo ukawa tamko la Mungu kwamba yule aliyekataliwa ndiye Mwana mwaminifu. Kaburi halikuumba uadilifu wake; lilikuwa mahali ambapo uadilifu wake ulitetewa mbele ya ulimwengu.

Tunaposhindwa kuiona njia ya Mungu, tunaweza kushikilia ukweli kwamba Mungu anaiona njia yetu—na macho yake hayadanganywi na majivu.

"Akiisha Kunijaribu, Nitatoka Kama Dhahabu"

---

3.5 “Sijaiacha Amri ya Midomo Yake” — Neno Lililohifadhiwa Ndani ya Giza (23:11–12)

Ayubu sasa anaeleza kwa nini anaamini atatoka kama dhahabu. Miguu yake imefuata hatua za Mungu; ameishika njia yake bila kugeuka (23:11). Hajaondoka katika amri ya midomo ya Mungu; maneno ya kinywa chake ameyahifadhi moyoni, akiyathamini kuliko sehemu yake ya chakula (23:12).

Haya ni madai makubwa ya uadilifu. Pia ni jibu la moja kwa moja kwa Elifazi. Elifazi alisema, “Pokea mafundisho kutoka kinywani mwake, uyaweke maneno yake moyoni” (22:22). Ayubu anajibu, “Tayari nimefanya hivyo.” Tatizo si kwamba neno la Mungu halikuwahi kuingia moyoni mwake. Tatizo ni kwamba sasa hawezi kuisikia sauti ya Yule ambaye neno lake amelihifadhi.

Kuna uzuri wenye huzuni katika picha hiyo. Mtu anaweza kubeba neno la Mungu moyoni wakati hawezi kuusikia upya mdomo wa Mungu. Mafungu ya zamani yanaweza kubaki kama mbegu ndani ya udongo mkavu, hata wakati mvua mpya haijanyesha.

Ayubu hakudumu katika njia ya Mungu kwa sababu njia hiyo ilimpa maisha rahisi. Sasa njia imepita katika majivu. Neno alilohifadhi halijamlinda na msiba, lakini limempa lugha ya kuendelea kupigania uhusiano wake na Mungu.

Kauli kwamba ameyathamini maneno ya Mungu kuliko chakula haipaswi kutumiwa kudharau mahitaji ya mwili. Kitabu hiki kinafahamu njaa, vidonda, na uchovu. Picha yake ni ya thamani: kama chakula kinavyohifadhi uhai wa mwili, neno la Mungu limekuwa riziki ya ndani ya Ayubu.

Msomaji pia asikose mvutano. Ayubu anasema ameshikilia njia ya Mungu, lakini katika aya ya 8–9 hawezi kumwona Mungu katika njia hiyo. Utii haujamhakikishia uzoefu wa karibu unaoonekana. Bado anatii.

Hapo uaminifu unaondolewa kwenye biashara. Ayubu hamtii Mungu kwa sababu kila hatua ina mwanga. Anashikilia njia hata mwenye njia anapoonekana kujificha.

Neno lililohifadhiwa moyoni linaweza kuwa taa iliyobaki wakati uso wa Yule aliyesema neno hilo hauonekani.

Ujasiri Unapokutana na Hofu: Kutetemeka Mbele ya Kusudi la Mwenyezi Mungu

---

4.0 Tafakari ya Kitheolojia: Mungu Anapojua Njia Ambayo Hatuwezi Kumwona

Ayubu 23 inatufundisha kwamba kujificha kwa Mungu na maarifa ya Mungu vinaweza kukutana ndani ya imani moja.

Ayubu hawezi kumwona Mungu, lakini anaamini Mungu anamwona. Hawezi kuijua njia ya kwenda kwenye kiti cha Mungu, lakini anaamini Mungu anaijua njia ambayo miguu yake imepita. Hapo ndipo sura inageuza swali letu. Mara nyingi tunauliza, “Je, nimefanikiwa kumpata Mungu?” Ayubu anatufundisha kuuliza pia, “Je, Mungu amenipoteza?” Jibu lake ni hapana.

Kwanza, sura hii inatofautisha kati ya kutokuhisiwa kwa uwepo wa Mungu na kutokuwapo kwa Mungu. Ayubu hatupewi ramani ya kumwona Mungu mara moja. Giza lake halikanushwi. Lakini kutoweza kwake kumtambua Mungu hakumaanishi Mungu haijui njia yake. Uzoefu wetu si kipimo cha mwisho cha uwepo wa Mungu.

Pili, Ayubu 23 inatuonyesha kwamba imani ya kweli inaweza kuwa na ujasiri na hofu kwa wakati mmoja. Ayubu anaamini Mungu atamsikiliza, atamchunguza, na kumfunua kama dhahabu. Kisha anaogopa kwamba kusudi la Mungu haliwezi kugeuzwa. Maandiko hayafuti sauti moja ili nyingine ibaki. Ukomavu wa kiroho si kutokuwa na mvutano; mara nyingi ni kuendelea kuzungumza kwa uaminifu ndani yake.

Tatu, picha ya dhahabu inatufundisha kuhusu kutetewa kuliko maelezo mepesi ya kutakaswa kwa mateso. Mungu anaweza kutumia mateso kuunda tabia (Warumi 5:3–5; Yakobo 1:2–4), lakini si kila jeraha linapaswa kuelezwa haraka kama somo ambalo Mungu alilituma. Kwa Ayubu, jaribio linapaswa kufunua kwamba mashtaka dhidi yake ni ya uongo. Wakati mwingine tumaini la mtesekaji si, “Moto utanifanya bora,” bali, “Moto hautaweza kuufuta ukweli wa mimi ni nani mbele za Mungu.”

Nne, sura hii inaonyesha kwamba neno la Mungu linaweza kuhifadhi imani wakati sauti mpya ya Mungu haisikiki. Ayubu ameyaweka maneno ya Mungu moyoni. Hajaweza kuyatumia kama ufunguo wa kufungua mara moja mlango wa siri. Lakini yamebaki kuwa njia anayoshikilia. Kwa kanisa, jambo hili linatukumbusha umuhimu wa kuijaza mioyo yetu simulizi yote ya Maandiko—si kauli mbiu chache tu—ili wakati wa giza tuwe na lugha ya kuomba, kulalamika, kukumbuka, na kutumaini.

Tano, Yesu Kristo anaingia katika moyo wa sura hii. Msalabani, anatafuta uso wa Baba ndani ya giza. Anabeba kilio cha kuachwa. Lakini ufufuo unaonyesha kwamba Baba aliijua njia ya Mwana kupitia kifo na kuingia katika uhai. Yesu hakutoka kaburini akiwa amefanywa mwenye haki na tanuru; alitoka akiwa ametetewa kama Mwenye haki aliyekuwa mwaminifu mpaka kufa (Wafilipi 2:8–11).

Kwa sababu hiyo, giza la Mkristo halina mamlaka ya mwisho. Hatuahidiwi kwamba tutahisi uwepo wa Mungu katika kila upande. Tunaahidiwa kwamba hakuna upande, kina, kifo, wala giza linaloweza kututenganisha na upendo wa Mungu katika Kristo (Warumi 8:38–39). Tunaposhindwa kumwona, Mchungaji bado anawajua walio wake.

Uumbaji mpya ndio mwisho wa ramani hii. Siku moja uso wa Mungu hautafichwa. Watumishi wake watauona uso wake, usiku hautakuwapo tena, wala hawatahitaji taa, kwa sababu Bwana Mungu atawaangazia (Ufunuo 22:4–5). Ayubu 23 bado iko usiku, lakini Biblia nzima inaelekea kwenye uso huo.

Mungu anaweza kuwa amefichika machoni petu bila sisi kufichika machoni pake.

5.0 Matumizi Maishani: Kutembea Wakati Ramani Haina Alama ya Uwepo wa Mungu

Ayubu 23 inatoa mwongozo kwa wale wanaomtafuta Mungu ndani ya ukimya, pamoja na wale wanaotembea nao.

Kwanza, endelea kumtafuta Mungu hata wakati humhisi. Ayubu anatazama kila upande. Kutafuta kwake si ushahidi wa kushindwa kwa imani, bali wa uhusiano unaokataa kufa. Sala fupi, kusoma Zaburi, kukaa katika ibada, au kusema tu “Mungu, niko hapa” vinaweza kuwa hatua za uaminifu gizani.

Pili, usimwambie mtesekaji kwamba Mungu ni rahisi kumpata kana kwamba tatizo ni uvivu wake. Elifazi alisema “Rudi,” lakini Ayubu alikuwa tayari akitafuta. Kaa na watu katika pande zao nne zisizo na jibu. Uwepo wako wa upendo unaweza kuwa ishara ndogo kwamba hawajasahaulika.

Tatu, kumbuka kwamba Mungu anaijua njia yako hata usipoijua njia yake. Huenda huwezi kueleza kilichotokea, kinakoelekea wapi, au lini giza litaondoka. Lakini maisha yako hayajapotea kwenye ramani ya Mungu. Hilo si jibu la kila kwa nini, bali ni kamba ya kushikilia.

Nne, usitumie picha ya tanuru kumlaumu aliyeungua. Epuka kusema haraka, “Mungu anakupitisha hapa ili akusafishe.” Huenda maneno hayo yakaongeza shtaka kwamba mtesekaji alikuwa mchafu sana. Badala yake, omba kwamba moto usiharibu imani yake na kwamba ukweli wa maisha yake uonekane kama dhahabu.

Tano, hifadhi neno la Mungu kabla na wakati wa giza. Usihifadhi ahadi za ushindi pekee. Hifadhi pia Zaburi za maombolezo, kilio cha manabii, machozi ya Yesu, ukimya wa Jumamosi ya kaburi, na nuru ya ufufuo. Maandiko yote yanatupa lugha pana ya kuishi mbele za Mungu.

Sita, ruhusu ujasiri na hofu kusema bila kuaibishana. Unaweza kuamini kwamba Mungu ni mwaminifu na bado ukatetemeka. Unaweza kuomba kwa ujasiri na bado ukalia. Usidhani hisia moja imefuta imani iliyomo katika nyingine.

Saba, leta kesi yako mbele za Mungu kwa uaminifu. Ayubu anataka kujaza kinywa chake hoja. Mungu hahitaji sentensi zilizopambwa. Mwambie kile unachojua, usichojua, unachoogopa, na unachotamani. Kiti tunachokaribia katika Kristo ni kiti cha neema.

Nane, jenga jumuiya inayoweza kuwa nuru wakati mtu hawezi kuiona njia. Kanisa halichukui nafasi ya Mungu, lakini linaweza kubeba chakula, sala, ukimya, ushauri wenye unyenyekevu, na uwepo wa kudumu. Wakati mtu hawezi kuona uso wa Mungu katika upande wowote, aone angalau uso wa jirani ambaye hatamwacha.

6.0 Maswali ya Kutafakari

1. Jibu la Ayubu katika sura ya 23 linapingana kwa namna gani na mwaliko wa Elifazi wa “kumrudia” Mungu katika 22:21–23?

2. Kwa nini Ayubu anatamani kuwasilisha kesi yake mbele za Mungu, na ujasiri wake unategemea nini?

3. Pande nne katika 23:8–9 zinaielezaje hali ya kiroho ya kumtafuta Mungu bila kumwona?

4. Kuna tofauti gani kati ya Ayubu kutokujua Mungu alipo na Mungu kuijua njia ambayo Ayubu anapitia?

5. Picha ya kutoka kama dhahabu inaweza kumaanisha kutakaswa na pia kuthibitishwa kwa uadilifu kwa njia gani?

6. Kauli ya Ayubu kwamba amehifadhi maneno ya Mungu moyoni inamjibuje Elifazi na kutufundisha nini kuhusu uaminifu gizani?

7. Kwa nini Ayubu anarudi katika hofu mara tu baada ya ungamo lake la ujasiri, na jambo hilo linatufundisha nini kuhusu imani yenye mvutano?

8. Msalaba na ufufuo wa Yesu vinatupaje tumaini wakati uso wa Mungu hauonekani katika upande wowote?

7.0 Ombi la Kujibu

Ee Mungu unayeijua njia yetu,

tunakutafuta mbele, lakini wakati mwingine hatukuoni.

Tunarudi nyuma, lakini hatukutambui.

Tunageukia kushoto na kulia,

na uso Wako unaonekana kufunikwa na mawingu.

Usitudharau tunapolia,

wala usituache tunaposhindwa kuhisi uwepo Wako.

Tukumbushe kwamba macho yetu yanapokupoteza,

macho Yako hayajatupoteza.

Unaijua njia tunayopita.

Unazijua hatua zilizochoka,

maombi yasiyokamilika,

maneno tuliyomeza,

na machozi ambayo hakuna mwingine ameyaona.

Katika moto, linda ukweli wetu.

Usiruhusu mashtaka ya uongo yatutajie jina.

Tunapopimwa, utufunue kama watu

wanaoshikilia njia Yako hata ndani ya majivu.

Yahifadhi maneno Yako ndani yetu

wakati sauti mpya haisikiki.

Yawe chakula cha moyo,

taa ndogo katika giza,

na mbegu inayongojea mvua.

Tunapotetemeka mbele ya ukuu Wako,

tuonyeshe uso uliofunuliwa katika Yesu Kristo—

Mwenye haki aliyeingia gizani,

aliyelia kwa kuachwa,

na aliyetoka kaburini akiwa ametetewa.

Tupe ujasiri wa kukikaribia kiti cha neema,

na unyenyekevu wa kutembea bila majibu yote.

Mpaka usiku uishe,

ushikilie mioyo yetu katika njia unayoijua.

Katika jina la Kristo,

Njia yetu, Mwombezi wetu, na Nuru yetu.

Amina.

8.0 Dirisha la Kuangazia Kinachofuata: Kutoka Njia ya Ayubu Hadi Barabara za Wanyonge

Katika Ayubu 23, Ayubu hawezi kumwona Mungu katika upande wowote. Katika Ayubu 24, atatazama ulimwengu na kuuliza kwa nini siku za hukumu za Mungu nazo hazionekani.

Macho yake yataondoka kwa muda kwenye kesi yake binafsi na kuwaona watu wengine waliojeruhiwa na ukimya wa haki. Wenye nguvu wanahamisha mawe ya mipaka na kuiba mashamba. Wanamnyang’anya yatima punda wake na kumchukua ng’ombe wa mjane kuwa dhamana. Maskini wanasukumwa nje ya njia na kulazimika kujificha. Wanalala uchi bila vazi, wanaloana kwa mvua za milimani, wanabeba miganda wakiwa na njaa, na kukanyaga zabibu wakiwa na kiu (24:1–12).

Mashtaka ambayo Elifazi alimtupia Ayubu bila ushahidi sasa yanaonekana duniani yakitendwa na waovu halisi. Ayubu hatajikite tu katika kujitetea. Ataonyesha kwamba anaiona dhuluma inayowapata maskini—na kwamba swali lake kuhusu Mungu linabeba kilio chao pia.

Sura ya 23 inauliza, “Mungu yuko wapi ninapomtafuta?” Sura ya 24 itauliza, “Siku zake za hukumu ziko wapi wakati wanyonge wanapolia?” Kutoka tanuru la mtu mmoja, maombolezo yatapanuka kuwa kilio cha dunia.

9.0 Bibliografia Iliyofafanuliwa

Alter, Robert. The Wisdom Books: Job, Proverbs, and Ecclesiastes—A Translation with Commentary. New York: W. W. Norton, 2010. Tafsiri yake inalinda mwendo wa kishairi kutoka utafutaji katika pande nne hadi kauli ya dhahabu na giza la mwisho.

Balentine, Samuel E. "Job 23:1–9, 16–17". Interpretation 53 (1999): 290–93. Tafakari fupi yenye msaada kuhusu kiu ya Ayubu ya kumfikia Mungu na fumbo la uwepo wa Mungu usioonekana.

Clines, David J. A. Job 21–37. Word Biblical Commentary 18A. Nashville: Thomas Nelson, 2006. Huchambua lugha ya mahakama, muundo wa hotuba, pande nne za utafutaji, maana ya kupimwa kama dhahabu, na mvutano kati ya uadilifu wa Ayubu na uhuru wa Mungu.

Habel, Norman C. The Book of Job: A Commentary. Old Testament Library. Philadelphia: Westminster, 1985. Husaidia kuelewa hotuba hii kama maombolezo na madai ya kutetewa, si ungamo rahisi kwamba mateso yote yametumwa ili kumtakasa Ayubu.

Hartley, John E. The Book of Job. New International Commentary on the Old Testament. Grand Rapids: Eerdmans, 1988. Inagawa sura katika hamu ya kuwasilisha kesi, Mungu kujificha pamoja na ujasiri wa Ayubu, na hofu mbele ya ukuu wa Mungu.

Newsom, Carol A. The Book of Job: A Contest of Moral Imaginations. Oxford: Oxford University Press, 2003. Huweka utafutaji wa Ayubu ndani ya pambano pana kuhusu uadilifu, kutambuliwa, na uwezekano wa kusema mbele ya Mungu.

Walton, John H., and Tremper Longman III. How to Read Job. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2015. Mwongozo wa kulisoma jaribu la Ayubu bila kulipunguza kuwa fomula ya mateso yanayotakasa, huku ukidumisha lengo la kitabu kuhusu hekima na uaminifu mbele ya fumbo.