Faraja Inapoanza Kushtaki: Ayubu 4 na Teolojia Iliyosahau Kulia
- Pr Enos Mwakalindile
- 2 days ago
- 12 min read
Ukimya umevunjika.
Ayubu amemimina huzuni yake gizani.
Sasa rafiki anafungua kinywa chake—si kwa ukatili mwanzoni,
bali kwa maneno ya tahadhari, hekima ya kale, na maono yenye kutetemesha.
Lakini hata fundisho laini linaweza kujeruhi
1.0 Utangulizi: Maelezo Yanapowasili Mapema Sana
Kuna aina ya faraja inayoanza kwa upole lakini imebeba kisu kilichofichwa.
Haipigi kelele. Haidhihaki. Inaweza hata kuanza kwa heshima. Inakumbuka nguvu za zamani za anayeteseka. Inanukuu kweli zinazofahamika. Inazungumza kuhusu haki ya Mungu, udhaifu wa mwanadamu, na mpangilio wa kimaadili wa ulimwengu. Kwa juu juu, inasikika kama hekima.
Lakini mtu anayeteseka anapokuwa Ayubu—aliyetangazwa na Mungu mwenyewe kuwa asiye na lawama na mnyofu—maelezo ya kawaida yanaanza kuwa hatari.
Ayubu 4 ni hotuba ya kwanza ya Elifazi Mtemani. Kwa siku saba, rafiki zake Ayubu walikaa kimya kwa sababu waliona mateso yake yalikuwa makubwa sana. Katika Ayubu 3, Ayubu alivunja ukimya huo kwa maombolezo ya laana, akitamani siku ya kuzaliwa kwake isingewahi kupambazuka. Sasa Elifazi anajibu. Hotuba yake bado haijawa kali kama hotuba zitakazofuata baadaye. Anazungumza kwa uangalifu, karibu kwa kusitasita. Anakiri huduma ya zamani ya Ayubu kwa wengine. Anajaribu kumrudishia Ayubu ujasiri. Lakini chini ya maneno yake kuna imani ambayo itakuwa kosa kuu la marafiki: mateso lazima kwa namna fulani yafunue hatia.
Elifazi hafahamu lile ambalo msomaji tayari analijua; hajapata kusikia siri za baraza la mbinguni. Hana habari kuwa mateso ya Ayubu yamekuja 'pasipo sababu'—kwamba msiba huu mzito si adhabu ya dhambi iliyofichika. Kwa sababu hiyo, anakimbilia kile pekee anachokijua: hekima ya mapokezi, utaratibu wa kimaadili duniani, kanuni ya malipo ya matendo, na maono ya kifumbo kuhusu unyonge wa mwanadamu mbele za Mungu.
Changamoto kubwa si kwamba kila neno la Elifazi ni uongo. Kinyume chake, mengi anayosema yana ukweli ndani yake yakitazamwa katika muktadha sahihi. Wanadamu ni viumbe dhaifu, uovu mara nyingi huvuna matunda machungu, na Mungu ni mtakatifu kiasi kwamba hakuna kiumbe anayeweza kusimama mbele zake kwa kiburi cha kujitosheleza. Hata hivyo, ukweli hugeuka kuwa ukatili unapotumiwa bila busara na utambuzi. Nyundo inaweza kuwa kifaa cha thamani sana karakanani, lakini ni silaha hatari ikiletwa wodini mwa wagonjwa.
Andiko hili linahusu faraja inayogeuka kuwa hatari, kwa sababu Elifazi anatufundisha jinsi maneno ya kweli yanavyoweza kuwa ushahidi wa uongo yanaposemwa bila huruma, unyenyekevu, na umakini kwa simulizi halisi ya anayeteseka.
Ayubu 4 inatufundisha kuuliza si tu, “Je, tamko hili ni kweli?” bali pia, “Je, hili ndilo neno sahihi kwa
jeraha hili?”
2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Rafiki wa Kwanza Anazungumza
Ayubu 4 inaanzisha mzunguko wa kwanza wa hotuba kati ya Ayubu na marafiki zake watatu. Kitabu sasa kimeingia kikamilifu katika mazungumzo ya kishairi. Ayubu amezungumza kwanza katika sura ya 3, si kuwashtaki marafiki zake, bali kuilaani siku ya kuzaliwa kwake na kuomboleza uchungu wa kuishi chini ya mateso. Elifazi anajibu akiwa rafiki wa kwanza, na huenda ndiye aliyekuwa mkubwa zaidi kati yao.
Hotuba yake inaanzia Ayubu 4 hadi Ayubu 5. Sura ya 4 ina sehemu ya kwanza: mwanzo wa
tahadhari, kurejea uchaji wa Ayubu, kauli kuhusu teolojia ya malipo ya matendo, na maono ya usiku kuhusu uchafu na udhaifu wa wanadamu. Sura ya 5 itaendelea kwa maonyo: mtafute Mungu, ukubali marudi, na uwe na tumaini la kurejeshwa.
Elifazi anawakilisha mtazamo wa hekima ya kimapokeo. Anaamini kuwa ulimwengu unaongozwa na mpangilio thabiti wa kimaadili: mtu mwema anaweza kuteleza, lakini haangamizwi kabisa; na mtu mwovu anaweza kusitawi kwa kitambo, lakini mwishowe hukatiliwa mbali. Falsafa hii haikutokana na nia mbaya au ukatili, bali ilichipuka kutoka katika chemchemi halisi ya hekima ya kibiblia. Kitabu cha Mithali mara kwa mara kinafundisha kwamba uadilifu huelekeza watu uzimani, ilhali uovu huwavuta kwenye maangamizi. Vivyo hivyo, Zaburi zinasisitiza kuwa Mungu huwategemeza wenye haki na kuwawajibisha watenda maovu.
Lakini simulizi ya Ayubu tayari imeuvuruga mpangilio huo rahisi. Dibaji imetuambia kwamba Ayubu
ni mwenye haki, lakini janga limemwangukia. Ayubu anafunua kinachotokea pale kanuni ya jumla ya hekima inapochukuliwa kama maelezo kamili kwa kila jeraha la mtu binafsi.
Elifazi bado si adui. Ni rafiki anayejaribu kusaidia. Lakini anakuwa mfano wa kwanza wa tabia hatari ya kichungaji: kuzungumza kutoka katika mfumo ulio sahihi huku ukishindwa kumsikia kweli mtu anayeteseka.
3.0 Kutembea Ndani ya Andiko
3.1 Mwanzo wa Tahadhari: “Ni Nani Awezaye Kujizuia Asiseme?” (Ayubu 4:1–2)
Elifazi anaanza kwa tahadhari: “Mtu akijaribu kusema nawe, je, utachoka? Lakini ni nani awezaye kujizuia asiseme?”
Mwanzo wake unaonyesha mvutano. Anajua maneno yanaweza kumchosha Ayubu. Anajua Ayubu yuko kwenye jeraha bichi. Anajua maneno yanaweza kumchoma mtu aliyejeruhiwa. Hata hivyo, anahisi kulazimika kusema.
Hapa kuna hekima na hatari. Hekima, kwa sababu Elifazi anaelewa kwamba kusema mbele ya anayeteseka kunahitaji uangalifu. Hatari, kwa sababu anadhani hitaji lake la kusema ni kubwa kuliko hitaji la Ayubu kueleweka.
Maneno mengi ya kuumiza huanza hivi: “Sitaki kukukasirisha, lakini…” Wakati mwingine sentensi hiyo ni ishara ya ujasiri. Wakati mwingine ni onyo kwamba mzungumzaji yuko karibu kuvuka mpaka mtakatifu.
Swali la Elifazi linapaswa kutoa onyo zito kwa kila mshauri, mhubiri, mchungaji, mzazi, na rafiki: Ni nani awezaye kuzuia maneno yake? Kuna majira ambapo upendo unalazimika kupaza sauti. Lakini ipo dharura ya upendo pia, inayohitaji hekima ya kukaa kimya—hata kwa kitambo kifupi tu.
3.2 Kukumbuka Nguvu za Zamani za Ayubu (Ayubu 4:3–4)
Kisha Elifazi anautambua uzoefu wa nyuma wa Ayubu. Ayubu amewafundisha wengi. Ameitia nguvu mikono iliyolegea. Maneno yake yamewategemeza waliokuwa wakijikwaa. Ameimarisha magoti yaliyokuwa yakitetemeka.
Hili ni jambo zuri na muhimu. Ayubu hakuwa tajiri tu; alikuwa msaada wa kimaadili na kiroho kwa wengine. Alijua jinsi ya kufariji. Alijua jinsi ya kutia nguvu. Alikuwa mwalimu wa hekima na mponyaji wa mioyo iliyovunjika.
Elifazi anamrudisha Ayubu nyuma ili kuikumbuka huduma yake mwenyewe. Yawezekana nia yake ilikuwa kuamsha ujasiri wa Ayubu kwa kusema, 'Uliwahi kuwategemeza wengine wasianguke; sasa acha hekima hiyo hiyo ikusimamishe wewe.' Ukumbusho huu ungekuwa wa faraja na upole mkubwa kama ungeishia kuwa mwaliko wa upendo.
Lakini ukumbusho huo tayari unaanza kuelekea kwenye lawama. Ayubu aliwahi kuwatia nguvu wengine, lakini sasa yeye mwenyewe ametikiswa. Ayubu aliwahi kuwatia moyo walio dhaifu, lakini sasa yeye mwenyewe amefadhaika. Muda si mrefu Elifazi atadokeza kwamba kuvunjika kwa Ayubu sasa kunaonyesha kushindwa kwa tumaini lake.
Hapa tena somo la kichungaji ni zito. Tunapaswa kuwa waangalifu tunapowakumbusha wanaoteseka nguvu zao za zamani. Mtu aliyewahi kuwatia moyo wengine anaweza kuhisi aibu zaidi anaposhindwa kujitia moyo mwenyewe sasa. Nguvu katika msimu mmoja haziondoi uwezekano wa kuanguka katika msimu mwingine.
Hata wale waliowahi kuimarisha magoti yaliyokuwa yakitetemeka, siku moja wanaweza kuhitaji mtu wa kuwashikilia wasianguke.
3.3 Hekima ya Zamani Inapogeuzwa Dhidi ya Maumivu ya Sasa (Ayubu 4:5–6)
Elifazi anaendelea: “Lakini sasa yamekukujia, nawe unachoka; yamekugusa, nawe unafadhaika. Je, kumcha kwako Mungu si tumaini lako? Na ukamilifu wa njia zako si matumaini yako?”
Hii ndiyo sehemu inayogeuza ufunguzi wake. Elifazi anaona maombolezo ya Ayubu kama kutokuwiana. Ayubu aliweza kuwashauri wengine, lakini sasa mateso yamemjia yeye mwenyewe, amezidiwa. Je, uchaji wake kwa Mungu haukupaswa kumpa ujasiri? Je, uadilifu wake haukupaswa kumpa tumaini?
Kuna ukweli wa kina hapa: kumheshimu Mungu na kuishi kwa uadilifu kunaweza kumtegemeza mtu katika mateso. Maisha ya Ayubu mwenyewe tayari yameonyesha hilo. Katika sura ya 1–2, hamlaani Mungu. Anashikilia uadilifu wake.
Lakini Elifazi haelewi asili ya maombolezo. Anadhani uchungu unamaanisha Ayubu amepoteza tumaini sahihi. Bado haelewi kwamba maombolezo yanaweza kuwa lugha ya imani iliyo chini ya shinikizo. Kilio cha Ayubu katika sura ya 3 hakimaanishi kwamba Ayubu amemwacha Mungu; kinamaanisha kwamba Ayubu anakataa kuficha kina cha huzuni yake.
Elifazi anachanganya kuvunjika kihisia na kushindwa kiroho.
Hili ni kosa linalorudiwa sana. Tunaona machozi na kufikiri imani ni dhaifu. Tunasikia maswali ya giza na kudhani heshima kwa Mungu imetoweka. Lakini Maandiko yanatupa Zaburi za maombolezo, malalamiko ya Yeremia, pingamizi la Habakuki, na hotuba za Ayubu kwa sababu Mungu anajua kwamba imani wakati mwingine huzungumza kwa magoti yanayotetemeka.
3.4 Fundisho la Malipo ya Matendo: “Ni Nani Aliye Mnyofu Aliyewahi Kuangamia?” (Ayubu 4:7–11)
Sasa Elifazi anaweka kanuni yake kuu ya kwanza: “Kumbuka, ni nani aliyekuwa asiye na hatia akaangamia? Au wanyofu walikatiliwa mbali wapi?”
Hili ndilo shina la teolojia ya marafiki wa Ayubu: wasio na hatia kamwe hawaangamizwi, na wanyofu hawakatiliwi mbali kabisa. Katika ulimwengu wao, wale wanaolima uovu na kupanda taabu huvuna kile kile walichopanda; waovu hutoweshwa kwa pumzi ya ghadhabu ya Mungu. Ili kukazia hoja yake, Elifazi anatumia taswira nzito ya simba—akieleza jinsi simba angurumaye, simba mkali, na hata meno ya wana-simba yanavyovunjwa-vunjwa na kusambaratishwa.
Taswira hii ina nguvu. Uovu unaweza kuonekana wenye nguvu, kama simba katika ubora wake, lakini Mungu anaweza kuvunja meno yake. Uovu unaweza kunguruma, lakini kunguruma kwake hakutadumu.
Kama kanuni ya jumla ya hekima, hili si jambo lisilo na maana. Mara nyingi Maandiko hufundisha kwamba uovu hujiangamiza wenyewe. Wanaopanda udhalimu huvuna huzuni. Jeuri hummeza mwenye jeuri. Kiburi huanguka kwa uzito wake wenyewe.
Hata hivyo, Elifazi anakimbilia kuitumia kanuni hiyo kwa haraka mno bila kutafakari. Wakati anasema hayo, Ayubu ameketi juu ya majivu; watoto wake wamefariki, na mwili wake wote umejaa madonda ya mateso. Ikiwa ni kweli kwamba wasio na hatia kamwe hawaangamizwi na wanyofu hawakatiliwi mbali, basi janga hili la Ayubu lina maana gani? Huenda Elifazi hajasema hivyo waziwazi bado, lakini ujumbe uliojificha chini ya maneno yake uko wazi: maumivu ya Ayubu ni lazima yawe matokeo ya kosa fulani lililofichika.
Hapa ndipo hekima inapoacha kuwa faraja na kugeuka kuwa shtaka.
Changamoto si kwamba mfumo wa kimaadili ni wa uongo; tatizo ni kwamba Elifazi anautazama utaratibu huo kama mashine rahisi ya kibiashara. Haachi nafasi yoyote kwa mateso ya mtu asiye na hatia, fumbo la baraza la mbinguni, kuchelewa kwa haki, majaribu ya kiroho, au ugumu na upana wa ulimwengu wa Mungu. Teolojia yake ina mpangilio mzuri kiasi cha kutosha kutoa majawabu juu ya Ayubu, lakini inafanya hivyo kwa kumsoma vibaya na kumdhulumu.
3.5 Maono ya Usiku: Fumbo Linapotumiwa Kuhalalisha Uhakika (Ayubu 4:12–16)
Sasa Elifazi anarejea maono ya binafsi. Neno lilimjia kwa siri. Sikio lake lilipokea mnong’ono. Katika mawazo ya maono ya usiku, usingizi mzito unapowashukia wanadamu, hofu ilimjia. Mifupa yake ilitetemeka. Roho ikapita mbele ya uso wake. Nywele za mwili wake zikasimama. Umbo lilisimama, lakini hakuweza kulitambua. Kulikuwa na ukimya, kisha sauti.
Tukio hili linaogofya. Linabeba hewa ya fumbo: giza, mnong’ono, kutetemeka, roho, ukimya, umbo lisiloonekana wazi.
Maono ya Elifazi yanaipa hotuba yake mamlaka. Yeye hanukuu tu mapokeo; amepokea kitu. Lakini hapa tunapaswa kuwa waangalifu. Uzoefu wa kiroho unaweza kuwa halisi, wenye nguvu, lakini bado ukahitaji utambuzi. Maono yanaweza kumfanya mzungumzaji anyenyekee, lakini pia yanaweza kumfanya asiwe tayari kusahihishwa.
Maudhui ya maono hayo hayaonekani kuwa maovu. Yanasisitiza utakatifu wa Mungu na udhaifu wa viumbe. Lakini Elifazi anayatumia maono hayo kama sehemu ya hoja yake kwamba Ayubu hapaswi kushikilia sana uadilifu wake. Fumbo la usiku linakuwa chombo cha kuimarisha mtazamo wake.
Hapa kuna onyo. Uzoefu wa kiroho unapaswa kutufanya tuwe wanyenyekevu zaidi, si kuwa na uhakika zaidi kwamba tunaelewa mateso ya mtu mwingine.
3.6 Udhaifu wa Mwanadamu Mbele za Mungu (Ayubu 4:17–21)
Sauti inauliza: “Je, mwanadamu anaweza kuwa mwenye haki mbele za Mungu? Je, mtu anaweza
kuwa safi mbele za Muumba wake?”
Kisha maono yanatoa hoja kutoka kilicho kikubwa kwenda kilicho kidogo. Ikiwa Mungu hawaamini watumishi wake na hata malaika wake huwaona na kosa, je, si zaidi sana wale wanaokaa katika nyumba za udongo, ambao msingi wao ni mavumbi, wanaopondwa kama nondo?
Lugha hii inatukumbusha ukweli mzito. Uhai wa mwanadamu ni dhaifu. Sisi ni viumbe wanaokaa katika nyumba za udongo. Kuanzia asubuhi hadi jioni, maisha yetu yanaweza kuvunjika. Tunakufa bila hekima.
Kuna ukweli hapa. Maandiko hurudia kufundisha kuhusu kufa kwetu na mipaka yetu. Sisi si Mungu. Hatuoni yote. Sisi ni vyombo vya udongo, majani ya kondeni, pumzi inayopita kwenye mapafu kwa muda mfupi.
Hata hivyo, katika muktadha wa Ayubu, ukweli huu unageuka kuwa chombo cha kumkandamiza. Elifazi anaitumia dhana ya udhaifu wa kibinadamu kama fimbo ya kuudhoofisha utetezi wa Ayubu kabla hata haujakamilika. Anadokeza kuwa Ayubu hapaswi kushikilia kwa nguvu utetezi wa kutokuwa na hatia kwake, kwa msingi kwamba hakuna mwanadamu anayeweza kuwa safi mbele za Mungu.
Tena, kauli hii ina ukweli kwa sehemu, lakini imeelekezwa vibaya kichungaji. Ayubu hadai kuwa sawa na Mungu. Hadai ukamilifu usio na dhambi. Anadai kwamba mateso yake si adhabu anayostahili kwa uovu fulani uliofichwa. Dibaji tayari imemwambia msomaji kwamba Ayubu yuko sahihi.
Maono ya Elifazi hayawezi kupindua ushuhuda wa Mungu kuhusu Ayubu.
4.0 Tafakari ya Kitheolojia
4.1 Maneno ya Kweli Yanaweza Kuwa Faraja ya Uongo
Elifazi anasema mambo mengi yanayosikika ya kibiblia: Mungu ni mtakatifu, wanadamu ni dhaifu, uovu huleta maangamizi, kumcha Mungu huleta tumaini. Hatari si uongo ulio wazi. Hatari ni kweli inayotumiwa bila hekima.
Neno linaweza kuwa sahihi kimafundisho lakini likawa potofu kiuchungaji. Ayubu 4 inatufundisha kwamba faraja inahitaji zaidi ya usahihi. Inahitaji wakati sahihi, huruma, unyenyekevu, na umakini kwa mtu aliye mbele yetu.
4.2 Maombolezo Si Kuanguka kwa Uadilifu
Elifazi anadhani uchungu wa Ayubu unapingana na uchaji wake. Lakini maombolezo ya Ayubu ni sehemu ya uadilifu wake. Anakataa kujifanya. Anakataa maigizo mepesi ya imani. Anaingiza ukweli wa hali yake katika maneno.
Kanisa lazima lijifunze somo hili kwa kina. Machozi si usaliti. Maswali si kila mara uasi. Sauti inayotetemeka bado inaweza kuwa imeelekezwa kwa Mungu.
4.3 Teolojia ya Malipo ya Moja kwa Moja Ni Ndogo Sana kwa Jeraha la Ayubu
Ulimwengu wa Elifazi una mpangilio wa kimaadili, lakini ni mpangilio uliorahisishwa mno. Anajua kwamba dhambi huleta maangamizi, lakini hawezi kufikiria kwamba mtu mwenye haki anaweza kuteseka bila kustahili mateso hayo.
Ayubu hakatai utaratibu wa kimaadili. Anafunua hatari ya kuufanya utaratibu huo kuwa rahisi mno. Ulimwengu wa Mungu si machafuko, lakini pia si mashine ya kuweka sarafu na kutoa bidhaa. Hekima huona mifumo; unyenyekevu hukubali kwamba kuna tofauti na mafumbo.
4.4 Uzoefu wa Kiroho Lazima Uiname Chini ya Utambuzi
Maono ya usiku ya Elifazi yana nguvu, lakini nguvu peke yake haidhibitishi matumizi sahihi. Swali si
tu, “Je, nilipata uzoefu fulani?” bali, “Uzoefu huu unapaswa kufasiriwaje, na je, unapaswa kutumiwa kwa mtu huyu anayeteseka?”
Ufunuo wa binafsi, misukumo ya ndani, ndoto, na maarifa ya kiroho havipaswi kamwe kutumiwa kumponda aliyejeruhiwa au kupuuza kile Mungu tayari amefunua kuhusu rehema, haki, na upendo wa unyenyekevu.
4.5 Kristo Anamfunua Mtu Asiye na Hatia Anayeteseka na Kufa—Kisha Kuhesabiwa Haki
Elifazi anauliza, “Ni nani asiye na hatia aliyewahi kuangamia?” Msalaba siku moja utatoa jibu kwa namna ambayo Elifazi hakuweza kuifikiria.
Msalabani tunamwona Yesu—Yeye aliye mtakatifu asiye na waa—akinywa kikombe cha aibu, shutuma, upweke wa kuachwa, na kifo. Pale msalabani, teolojia rahisi ya malipo ya matendo inasambaratika kabisa. Mwenye haki anayeteseka anakatiliwa mbali—si kwa sababu ana hatia yoyote, bali kwa sababu anazama na upendo wake wa uaminifu hadi kwenye vilindi vya giza la uovu na maumivu yetu.
Lakini alfajiri ya ufufuo inakuja kumtukuza na kumpa ushindi. Hivyo basi, jibu la mwisho la imani ya Kikristo si kwamba asiye na hatia hatasubuliwa; bali ni kwamba mateso ya mwenye haki hayana mamlaka ya kutoa neno la mwisho, kwani Mungu ameshamfufua Yule aliyesulibiwa
5.0 Matumizi ya Maisha: Kujifunza Kusema kwa Machozi
5.1 Uliza Kama Maneno Yako Yanahitajika
Elifazi anauliza, “Ni nani awezaye kujizuia asiseme?” Kabla ya kuingia katika maumivu ya mtu mwingine, uliza: Je, huu ni wakati wa kusema, au ni wakati wa kusikiliza zaidi?
5.2 Usigeuze Nguvu za Zamani za Mtu Kuwa Aibu ya Sasa
Mtu aliyewahi kuwatia nguvu wengine anaweza sasa kuwa dhaifu. Usiseme, “Uliwasaidia wengine—
mbona huwezi kujisaidia mwenyewe?” Badala yake sema, “Uliwabeba wengi; sasa turuhusu tukubebe.”
5.3 Kataa Maelezo ya Haraka ya Kimaadili
Usidhani mateso yanafunua hatia. Wakati mwingine mateso yanafunua kuvunjika kwa ulimwengu. Wakati mwingine yanafunua mipaka ya ufahamu wetu. Wakati mwingine yanakuwa mahali ambapo imani inajaribiwa kwa namna isiyoonekana kwa wengine.
5.4 Acha Fundisho Litumikie Huruma
Teolojia nzuri inapaswa kutufanya tuwe wepesi zaidi kulia na wengine, si wepesi kuwashtaki. Inapaswa kutufanya tuwe waaminifu katika kuwepo pamoja nao. Fundisho linalotufanya tuwe baridi limepoteza harufu ya hekima.
5.5 Kuwa Mwangalifu na Lugha ya “Mungu Ameniambia”
Misukumo ya kiroho inapaswa kushikwa kwa heshima na unyenyekevu. Usitumie kamwe maono binafsi, ndoto, au neno fulani kuweka mzigo juu ya mtu aliyejeruhiwa ambao Mungu hajakupa wazi kuubeba pamoja naye.
5.6 Tengeneza Nafasi ya Maombolezo Katika Jumuiya ya Imani
Ikiwa kanisa litakuwa ni mahali pa kusherehekea lugha ya ushindi pekee, basi watu wenye majeraha kama ya Ayubu watahukumiwa kuteseka katika upweke wao. Jumuiya ya kibiblia lazima ijue jinsi ya kuabudu kwa sauti zote: sifa na maombolezo, ujasiri na malalamiko, shukrani na machozi.
6.0 Maswali ya Kutafakari
Je, nimewahi kuzungumza haraka mno kwa mtu aliyekuwa katika maumivu kwa sababu nilishindwa kustahimili ukimya?
Ni wapi nimechanganya maombolezo ya mtu na ukosefu wa imani?
Je, nina tabia ya kutafsiri mateso kwa maelezo rahisi ya sababu na matokeo?
Ninawezaje kuruhusu kweli ya kitheolojia iwe yenye huruma zaidi, si yenye ukali zaidi?
Je, nimewahi kutumia uzoefu wa kiroho au “hekima” ili kuepuka kusikiliza kwa kina?
Ingemaanisha nini kwangu kuwa mfariji anayebeba kweli kwa machozi?
7.0 Ombi la Mwitikio
Mungu wa hekima na rehema,
Tufundishe jinsi ya kusema karibu na wakaao katika lundo la majivu.
Tusamehe kwa nyakati tulipojibu majeraha kwa mifumo, machozi kwa mashaka, na maombolezo kwa masahihisho. Tusamehe kwa kusema kwa sababu ukimya ulitutisha. Tusamehe kwa kugeuza maneno ya kweli kuwa mawe mazito.
Tupe unyenyekevu wa wale wanaojua kwa sehemu tu. Tupe masikio kabla ya majibu, machozi kabla ya nadharia, uwepo kabla ya maelezo. Acha teolojia yetu iwe kikombe cha maji baridi, si kisu mkononi.
Tunapokuwa kama Elifazi, utupunguzie kasi ya kunena. Tunapokuwa katika nafasi ya Ayubu, utushikilie imara kwa mkono wako. Na tunapoketi karibu na wale wanaoteseka, utufundishe kukumbuka kuwa ardhi takatifu inaweza kufunikwa na mavumbi, magonjwa, na maswali yasiyo na majibu.
Tuongoze kwa Yesu, mteswa asiye na hatia, hekima ya Mungu, rafiki asiyevunja mwanzi uliopondeka. Msalaba wake utufundishe kwamba haki inaweza kuteseka, na ufufuo wake utufundishe kwamba mateso hayatatawala milele.
Utufanye kuwa wafariji waaminifu—wa kweli, wapole, wavumilivu, na wanyenyekevu.
Amina.
8.0 Dirisha la Kinachofuata: Ushauri Unapogeuka Kuwa Wito wa Kutubu
Ayubu 4 inafungua hotuba ya kwanza ya Elifazi kwa tahadhari, kumbukumbu, malipo ya matendo, na maono ya usiku. Bado hajamaliza. Katika Ayubu 5, atahama kutoka uchunguzi kwenda tiba. Atamsihi Ayubu amtafute Mungu, akubali adhabu ya kimungu, na awe na tumaini la kurejeshwa.
Baadhi ya yale atakayosema yatasikika mazuri. Baadhi yake yataakisi kweli za kina za kibiblia. Lakini jeraha linabaki: Elifazi anazungumza kwa kesi isiyo sahihi. Anadhani maumivu ya Ayubu lazima yatoshee ndani ya mfumo wake.
Neno la kwanza la faraja tayari limeanza kupinda kuelekea mashtaka. Swali sasa ni kama hekima bado inaweza kujifunza kupiga magoti kando ya mateso bila kujaribu kuyadhibiti.
9.0 Bibliografia
Alter, Robert. The Wisdom Books: Job, Proverbs, and Ecclesiastes: A Translation with Commentary. New York: W. W. Norton, 2010.
BibleProject. “The Book of Job.” Old Testament Overview Guide.
Clines, David J. A. Job 1–20. Word Biblical Commentary 17. Dallas: Word Books, 1989.
Crenshaw, James L. Old Testament Wisdom: An Introduction. Louisville: Westminster John Knox, 2010.
Hartley, John E. The Book of Job. New International Commentary on the Old Testament. Grand Rapids: Eerdmans, 1988.
Walton, John H., and Tremper Longman III. How to Read Job. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2015.
Wright, N. T. The New Testament and the People of God. Minneapolis: Fortress, 1992.
Comments